Dowody Przypadki Polska Bezpieczeństwo Architektura Metodologia Raporty Usługi O labie
// zawartość Manifest Co mierzymy Hierarchia dowodów Co nie jest dowodem Confidence Format karty Falsyfikowalność Granice

Nie prosimy, żebyście nam wierzyli. Prosimy, żebyście to sprawdzili.

Portal, który publikuje incydenty bezpieczeństwa, ma dwie możliwe strategie. Pierwsza — budować autorytet na tym, że brzmi się pewnie. Druga — budować go na tym, że każdy wpis można sprawdzić, zakwestionować i — jeśli jest błędny — wycofać publicznie.

Wybieramy drugą. Nie dlatego, że jest wygodniejsza — nie jest. Dlatego, że pierwsza jest tym samym, co zarzucamy większości rynku AI: pewność bez pomiaru, autorytet bez weryfikacji, przekonanie bez dowodu.

Każdy wpis w tym laboratorium ma identyfikator, status dowodowy i poziom confidence. Każdy zawiera wyraźne rozdzielenie tego, co potwierdzone, od tego, co wywnioskowane. Każdy zawiera źródła z datą dostępu. Jeżeli któryś okaże się błędny — publikujemy sprostowanie zamiast go ukrywać.

Siedem warstw systemu AI. Każda może zawieść niezależnie.

„Bezpieczeństwo systemu AI" to nie jedna właściwość. To kilka od siebie niezależnych warstw, z których każda może zawieść osobno i każda wymaga osobnego pomiaru. Nasz rejestr i nasze audyty patrzą na każdą z nich.

01 // model

Zachowanie modelu

Co system faktycznie robi w odpowiedzi na bodziec, a nie co deklaruje w system prompcie. Sycophancy, konfabulacje, skłonność do potwierdzania fałszywej premisy.

02 // architektura

Architektura systemu

Jakie komponenty istnieją, jak są połączone, gdzie przebiegają granice zaufania między użytkownikiem, modelem, retrievalelem i warstwą wykonawczą.

03 // przepływy

Przepływ danych

Gdzie trafiają dane wejściowe, jakie integracje mają do nich dostęp, co jest logowane, co jest przechowywane i przez kogo może być odzyskane.

04 // uprawnienia

Uprawnienia i autoryzacja

Czy agent może zrobić więcej niż powinien. Zasada minimalnych uprawnień, bramy zatwierdzeń, eskalacja uprawnień, brak rozdzielenia ról.

05 // retrieval

Warstwa wyszukiwania

Co jest retrievowane, jak jest rankowane, czy odpowiedź jest rzeczywiście ugruntowana w źródle, czy tylko nim podparta w narracji.

06 // weryfikacja

Pętla weryfikacji

Czy istnieje niezależny komparator między twierdzeniem systemu a niezależnie uzyskanym zapisem. Jeżeli nie — to jest pytanie tej warstwy.

07 // wykonanie

Akcje w czasie rzeczywistym

Co system faktycznie wykonuje — nie co planuje, nie co opisuje. Logi wykonania, efekty uboczne, ślady w systemach zewnętrznych.

Siedem statusów. Nigdy nie mieszamy.

Każdy wpis w rejestrze ma jeden — i tylko jeden — status dowodowy. Status nie jest opinią. Jest deklaracją tego, jakiego rodzaju materiał za wpisem stoi.

Lista rzeczy, które nie są dowodem — nawet jeżeli brzmią jak dowód.

Większość „analiz bezpieczeństwa AI" w polskim internecie opiera się na materiałach z tej listy. Nasza metodologia zabrania ich używania. Nie dlatego, że są bezwartościowe — dlatego, że są nieodróżnialne od twierdzeń wiarygodnych, jeżeli nie postawi się ich w kontekście.

Trzy poziomy pewności. Każdy z uzasadnieniem.

Confidence to nie ozdoba. To deklaracja o sile dowodów, z których zbudowany jest wpis. Każdy wpis ma jednoznacznie przypisany poziom i jednozdaniowe uzasadnienie.

● HIGH

Wysoka pewność

Opiera się na materiale, który można sprawdzić niezależnie — dwa niezależne źródła, dokument regulatora, prawomocny wyrok.

  • ≥2 niezależne źródła lub regulator/sąd
  • Data, system, organizacja potwierdzone
  • Brak istotnych wątpliwości w literaturze
  • Wnioski mieszczą się w materiale źródłowym
● MEDIUM

Średnia pewność

Opiera się na materiale częściowo potwierdzonym lub pojedynczym źródle wysokiej jakości bez drugiego potwierdzenia.

  • 1 źródło wysokiej jakości lub 2 o średniej
  • Niepewność co do skali lub kontekstu
  • Możliwość alternatywnej interpretacji
  • Wpis jawnie wskazuje źródło niepewności
● LOW

Niska pewność

Opiera się na materiale niepotwierdzonym lub pojedynczych świadectwach bez dokumentacji technicznej.

  • 1 źródło niepotwierdzone
  • Brak dostępu do materiału technicznego
  • Zdarzenie publicznie dyskutowane, ale nieudokumentowane
  • Wpis pozostaje jako UNVERIFIED

Każdy wpis ma tę samą strukturę. Pola obowiązkowe oznaczone gwiazdką.

Ujednolicony format pozwala porównywać wpisy między sobą bez względu na to, czy dotyczą modelu językowego, algorytmu rekomendacji czy bota telefonicznego.

CASE ID * PL-AI-RRRR-NNN TYTUŁ * … KATEGORIA * Model Misuse | Governance Failure | Data Exposure | … DATA * RRRR-MM JURYSDYKCJA * PL | PL+UE | inne SYSTEM * nazwa systemu, dostawca jeśli znany ORGANIZACJA jeśli publicznie znana STATUS * VERIFIED | DOCUMENTED | REPRODUCED | PARTIALLY VERIFIED | UNVERIFIED | DISPUTED | INFERENCE CONFIDENCE * HIGH | MEDIUM | LOW + uzasadnienie ŹRÓDŁA * URL + data dostępu (min. 2 dla VERIFIED) ───────────────────────────────────────────── INCIDENT * co się wydarzyło — fakty, bez interpretacji ARCHITEKTURA * potwierdzona vs. wywnioskowana FAILURE MODE * co konkretnie zawiodło CONTROL FAILURE * jakiej warstwy kontroli brakowało REMEDIATION * co można było / można zrobić CYTAT KLUCZOWY jeśli istnieje — źródło + kontekst

Uwaga o CONTROL FAILURE. To miejsce, w którym metodologia łączy się z fundamentem teoretycznym laboratorium — Perceptual Control Theory i Reference Signal Engineering. Pytanie „jakiej kontroli brakowało" jest tym samym pytaniem, które PCT zadaje systemom od 1960 roku.

Co by zmusiło nas do wycofania wniosku. Każdy wpis ma to zdefiniowane.

Wpis, którego nie można obalić, nie jest wpisem dowodowym — jest manifestem. Dlatego przy każdym przypadku publikujemy warunki, po spełnieniu których wycofamy lub istotnie zmienimy wniosek.

  1. Obecność niezależnej reprodukcji sprzecznej z wnioskiem. Jeżeli ktoś odtworzy zachowanie systemu i otrzyma wynik przeciwny do naszego — wniosek jest wycofywany.
  2. Ujawnienie pierwotnego źródła, które zmienia obraz zdarzenia. Materiał techniczny, log, dokument regulatora — jeżeli podważa naszą interpretację, wracamy do etapu analizy.
  3. Wykazanie błędu w materiale źródłowym. Jeżeli materiał okaże się podrobiony lub błędnie zinterpretowany — wpis zostaje oznaczony jako DISPUTED i pozostaje w rejestrze z adnotacją.
  4. Sprostowanie ze strony podmiotu, którego wpis dotyczy, zawierające materiał weryfikowalny. Sprostowanie bez materiału nie zmienia wpisu.
  5. Zmiana stanu prawnego lub technicznego, która unieważnia kategorię. Rzadkie, ale możliwe — np. gdy regulator zmienia klasyfikację zdarzenia po fakcie.

Jak wygląda wycofanie. Wpis nie jest usuwany. Otrzymuje adnotację z datą i powodem. Jeżeli wniosek zostaje istotnie zmieniony — publikujemy osobną notatkę, nie edytujemy po cichu.

Czego ta metodologia nie robi.

Metodologia, która nie definiuje własnych granic, jest zaproszeniem do nadużyć. Poniżej lista rzeczy, które są poza zakresem tego laboratorium.